ZIYARETCI — GIRIS YAP / KAYIT OL

Eşlikçi İçecek Seçimi Nasıl Değerlendirilir

taner_tekin Junior Member

Tadımda yoğunluk neyi anlatır


Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada tadımda no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu hemen kaydetmek iyi olur, zira hafıza çabucak silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak hatayı önler zira kalabalık yerlerde hafif notalar kolayca kaçırılır. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece gücü gösterir. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak ve ölçütleri baştan netleştirmek en doğru yol sayılır. Ölçüt belli olunca her puro aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbirini destekler. Değerlendirme sırasında telefon kenarda kalırsa odaklanma güçlenir.


Yakılış evrelerine göre aroma değişimi


Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde ölçmek yanıltıcıdır ayrıca erken davranıp hüküm vermek sık yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle yumuşak ama temiz gelir elbette bu düzen her üründe birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos tadım notları benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira gerçek karakter çoğu zaman burada saklıdır. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman yükselir ama notalar koyulaşır ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım kalır. Petit churchills yoğunluğu nasıl benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir nitekim bu sebeple sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık arttığından sertçe tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınmış tütün kendi karakterini yalnızca orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı değerlendirme verir. Evrelerin sınırı çoğu zaman net değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üçe ayırmak işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık nefes almak sıcaklığı artırır hem de aromayı çarpıtır.


Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme


Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha net hâle getirir her zaman aynı ışık ile sakin bir ortam seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu da tadım notlarını insandan insana daha tutarlı kılar. 1 belli belirsiz aromayı, beş ise ağızda uzun süre kalan yoğun notayı anlatır böylece odak bölünmez ve not kalitesi yükselir. Romeo y julieta petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda kalır ve ileride bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik aroma profili benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Notu yazmadan önce birkaç çekiş yapmak gerekir öte yandan ondalık notlar yazmak gereksiz bir yük yaratır. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası genellikle tercih edilen puandır, zira ılımlı aromalar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki notlar yalnızca belirgin durumlarda verilmelidir. Bu sayede kayıtlar anlamlı olur.


Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir


Çap, dumanın sıcaklığını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu yüzden yanış hattının düzgün gitmesini de izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden baharatlı notalar erken belirir nitekim ince çubuklarda sıcaklık birikimi çok daha çabuktur. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz yanma hızı de tadı hemen değiştiren bir unsurdur. Kalın çubuklarda çekiş daha yavaş gelir ama notalar daha geç belirir ve bu çabukluk tadın okunma süresini daraltır. Baldan yana yumuşak puro gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu dengesizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı kılar fakat gücünü düşürmez aksine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı günde tadarken önce inceyi sonra kalını içmek iyi olur. Böylece yoğun aroma hafif olanın tadını gölgelemez. Aradaki bekleme süresi en az yarım saat olmalıdır.


Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme


Lezzet iki yoldan gelir: dildeki his ve burnun yakaladığı aroma oysa bu iki kanal karşılıklı besler fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı kaydetmek iyi olur bu fark başta küçük gelse de yorumları epey etkiler. Dumanı ağızdan bırakırken burun yoluyla hafifçe çıkarmak retrohale yöntemidir mesela hafif bir nefes kokuyu daha geniş gösterir. Romeo y julieta short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını belirgin verir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl benzeri ince bir çubuk de kuru tonu daha hızlı bırakır sert bir çekiş ise narin notaları örter. Güç damakta zayıf fakat koku tarafında belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda burundan gelen notalara bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil tarafı de ayrıntı göstermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı denemek hafızayı keskinleştirir.


Su ve kahve ile aroma algısı


Ağız doyduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan düşük hissedilir üstelik yemek arasında deneme yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra oda sıcaklığında su içmek yararlı olur bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi görmenizi sağlar. Wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir çünkü doymuş bir ağız en belirgin notayı bile silik gösterir. Sade kahve kakao tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları gölgeler ayrıca çok soğuk içecekler dili uyuşturur hem de tat algısını düşürür. Beşli ince puro paketi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha net anlaşılır bu yüzden hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz gerçekten yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra keskin notalar olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Kahve ve su haricinde sade çay da kullanılabilir; önemli olan içeceğin şekersiz kalmasıdır. Ağız tazelendikten ardından iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan tadım sıklıkla hatalı sonuçlanır.


Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü


Küçük çubuk formatında içim hızlı olduğundan yoğunluk dalgalanması daha dar bir aralıkta yaşanır üstelik ilk izlenim bu boylarda hızla silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ile son çekişler arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli izlenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir böylece yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü ise kakao notasını çabucak ortaya koyup biter çünkü değişim dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek çubuktan daha sağlam sonuç verir bu sebeple düzenli ve dengeli çekiş tercih edilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle not almayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek iyidir. Ölçü kısaldıkça tat ayrıntısı azalır, ama yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir bölüm açmak işe yarar.


Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek


Tek seferlik bir deneme yoğunluk konusunda kesin bir fikir vermez yani her deneme bir öncekinin üzerine inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ve saat izlenimi etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar her seferinde yeniden öğrenilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao notası değişiyor mu görülür üstelik aynı çubuğa dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Kalın gövdeli beşli kutu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da zaman kaybına yol açar. Saat, çubuk adı ve not deftere girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda ilginç farklar gösterir. Notlar arasında iki puandan fazla sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde öz cümleler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre belirgin sedir kokusu şeklinde bir kayıt tatmin edici sayılır. Sonradan bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.


Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür


Gövde, dumanın damaktaki dokusunu tarif eder; yoğunluk de notaların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda hareket etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa bağımsız ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir notasını belirgin taşıyabilir örneğin sert bir içim zayıf bir aromayla gelebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu güçlü taşır üstelik ağır bir içim notasız da olabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk yüksek lezzet verebilir aksi hâl da mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki ürün arasında yoğunluk farkı bulmak hassas bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ile tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel tercihiniz olacaktır.


Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı


Ortam, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada çubuk çabuk yanar böylece keskin notalar abartılır bu sebeple ortam koşullarını de kayda geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda ise çekiş ağırlaşır ve lezzet bastırılır sıcaklık ise yaprağın yanma hassasiyetini etkileyen ayrı bir etkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın tuttuğu durumu hesaba katmak gerekir aksi halde iki ayrı günde çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Orta gövdeli onlu puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım net görülür değerlendirme günü planlarken bu etkeni unutmayın. Havalandırma odadaki kokuları dağıtır, yoğun koku de koku duyusunu bozar oysa gerçek neden çoğu zaman odadaki hava ya da esinti olur. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir odada koku birikirse ikinci çubuğun aroması hatalı algılanabilir. Pencere açıklığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı çok sertse kül düzeni şaşar.

Yanıtla
eagle_irfan Junior Member
Eşlikçi İçecek Seçimi Nasıl Değerlendirilir ile ilgili duzgun bir paylasim olmus, eline saglik.
Yanıtla
ipek.quest Junior Member
Eşlikçi İçecek Seçimi Nasıl Değerlendirilir ile ilgili degerli bir arsiv olmus, eline saglik.
Yanıtla
basak.karaca Junior Member
Gayet guzel bir paylasim, paylasmak lazim.
Yanıtla
melis.phoenix Junior Member
Kaynak niteliginde bir yazi.
Yanıtla
spartan1995 Junior Member
Tesekkurler, bilgilendirici bir vaka calismasi.
Yanıtla

Forumdan Konular